سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
837
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
مسأله 46 درخت ميوهاى كه شاخه آن از ديوار باغ بيرون آمده اگر انسان نداند صاحبش راضى است ، بنا بر احتياط [ 1 ] نمىتواند از ميوه آن بچيند و اگر ميوهء آن روى زمين هم ريخته باشد ، نمىتواند آن را بردارد [ 2 ] [ 1 ] [ عبارت " بنا بر احتياط " در رساله آيات عظام : اراكى ، گلپايگانى و صافى نيست ] [ 2 ] اراكى : مگر آن باغ در كنار راه باشد كه براى عابرين با شرايطى كه در كُتُب مفصّل آمده جايز است از آن استفاده كنند . مسائل اختصاصى گلپايگانى ، صافى : مسأله كسى كه مدتى خمس نمىداده و در آن مدت املاكى خريدارى نموده و از آن املاك ترقى قيمت پيدا كرده ، اگر خريد آنها براى تجارت بوده ، براى اداى خمس ، بايد قيمت فعلى را حساب كند و اگر براى تجارت نبوده چنانچه معامله را به ذمه انجام داده و پولى كه به عنوان قيمت آن ملك پرداخته خمس به آن تعلق گرفته بوده در اين صورت بايد خمس قيمت خريد را بپردازد و اگر معامله را به عين آن پول واقع ساخته ، در صورتى كه حاكم شرع آن معامله را امضا كند خمس قيمت يوم الاداء واجب است و نيز اگر قيمت ملك را از ربح سال خريدِ ملك پرداخته باشد بايد خمس قيمت فعلى را بپردازد خواه معامله را بذمه انجام داده باشد و يا به عين ربح و همچنين است حكم اگر ملك را نسيه خريده باشد و قيمت آن را از ربح بين سال پرداخت نموده باشد كه در اين صورت هم قيمت فعلى ملك حساب مىشود . گلپايگانى ، صافى : مسأله كسى كه مدتى خمس نمىداده و در آن مدت اثاث خانه و لوازم زندگى خريده ، اگر مىداند كه آنها را در سال حصول فايده ، از فايدهء همان سال خريدارى نموده ، خمس به آنها تعلق نمىگيرد و اگر نمىداند أحوط مصالحه با حاكم شرع است هر چند اين احتياط لازم نيست . گلپايگانى ، صافى : مسأله انتفاع بردن از خون در غير خوردن و نيز فروختن آن براى انتفاع حلال جايز است پس آنچه اكنون متعارف است كه خون را مىفروشند براى استفادهء مريضها و مجروحين اشكال ندارد و لكن كسى كه مىخواهد خون خود را به ديگرى بدهد احتياط آن است كه پول را در مقابل اجازهء خون گرفتن از او بگيرد و اين احتياط حتى الأمكان ترك نشود لكن اگر گرفتن خون براى صاحب آن ضرر داشته باشد اشكال دارد و اگر ضرر زياد باشد جايز نيست . گلپايگانى ، صافى : مسأله تلقيح نطفهء مرد به عيال خودش مانعى ندارد و اولاد ، ملحق به طرفين است و از پدر و مادر ارث مىبرد . و تلقيح نطفهء اجنبى به اجنبيه حرام است . گلپايگانى ، صافى : مسأله تشريح مرده مسلمان حرام است اگر چه براى ياد گرفتن باشد و قطع اعضاء آن ديه دارد ولى تشريح مردهء غير مسلمان جايز است و ديه ندارد . گلپايگانى ، صافى : مسأله اگر جزئى از اجزاء ميته به ظاهرِ بدن انسان زنده وصل شود چنانچه حيات در آن حلول كند ، جزء بدن او محسوب است و قبل از حلول حيات چون مضطرّ است در حمل آن ، در حال نماز احكام ضرورت بر آن جارى است . اگر جزئى از حيوان نجس العين را به بدن انسان زنده وصل كنند در صورتى كه بيمار مضطرّ به چنين عملى باشد مانعى ندارد و بعد از حلول حيات در آن ، جزء بدن انسان محسوب مىشود و طاهر است . ) *